“Këtu qenka shumë më ndryshe se sa në shtëpi”, kishte thënë djaloshi tetëvjeçar kur me familjen e vet arriti në Komunën Bazenheid. Ai shikon blloqet e apartamenteve dhe e rrudh hundën. Pak ditë më parë, ai po banonte në një shtëpi në vendlindjen e tij në Kosovë. Pastaj ai shikon tek babai i tij dhe i buzëqesh. Në atë moment, tetëvjeçari është i lumtur që e ka gjithë familjen e tij. Para një blloku banesash ai sheh fëmijë të tjerë duke luajtur. Disa i kupton, të tjerët aspak. Sepse këtu ka shumë fabrika, ka apartamente të lira për të marrë me qira, përqindja e të huajve është veçanërisht e lartë. Këtu jetojnë punëtorët e huaj me fëmijët e tyre. Vetëm për shkak se atëbotë shumë familje me rrënjë shqiptare jetonin në Bazenheid, për djaloshin ka qenë e lehtë të komunikojë. Edhe pse ai ende ndjehet krejtësisht i huaj dhe i pasigurt në vendin e ri. Me familjen e vet, djaloshi banon një vit në Toggenburgun e Poshtëm derisa ata të shkojnë në Wil në Hofberg. Papritmas, djaloshi shqiptar përjeton një katrahurë: Në klasë ai është i vetmi nxënës me një sfond migrimi.
Në këtë ditë të ngrohtë të verës, Arbër Bullakaj është ulur i qetë në një karrige të zezë të lokalit “Sein Lounge” në Wil. Një vend që avokatit politik shqiptar i pëlqen të vizitojë pas punës, shkruan “hallowil.ch”, përcjell Shtegu.com. “Për fat të keq, kjo ndodh rrallë”, thotë Bullakaj. Koha nuk më premton gjithmonë shumë. “Përveç kësaj, do të doja të kaloj më tepër kohë me familjen time pas punës”, thotë politikani 33-vjeçar shqiptar i SP-së, i cili para 7 vitesh u zhgjodh në Parlamentin e qytetit të Wilit si zvicerani i parë me prejardhje shqiptare. Vajza e tij është dyvjeçare, ndërsa djali pesëmuajsh. “Bashkëshortja ime dhe fëmijët e mi janë qendra ime e jetës – ata janë gjithçka për mua”. Dhe në këtë temë sytë e tij ndriçojnë – ashtu si ato të një njeriu krenar familjar. Nënkryetari i SP-së së St. Gallenit nuk dëshiron të flasë më tepër për familjen e tij të vogël. Mirepo ai flet hapur për historinë e tij të jetës. Si i kaloi tetë vitet e para në Kosovë. Si erdhi në Zvicër. Si duhej të luftonte kundër paragjykimeve. Si ka punuar shumë ashpër këtu. “Shumë njerëz me një sfond migrimi mund të identifikohen me historinë time”, thotë Bullakaj. Kur erdhi në Zvicër, ishte i lumtur që babai i tij ishte ribashkuar me gjithë familjen. “Më parë, babai im punonte në Zvicër për vite të tëra si një stinor”, thotë Bullakaj, “dhe papritmas ne mundëm të bëjmë një jetë të vërtetë si familje”.

Për prindërit e tij, puna stinore në Zvicër ishte në të vërtetë një situatë e përkohshme. Sepse i ati e solli familjen nga frika në Zvicër. “Ashtu si shumë familje të emigrantëve, edhe prindërit e mi donin të ktheheshin një ditë”. Por asnjëherë nuk ndodhi kthimi në vendlindje. Edhe sot e kësaj dite, babai dhe nëna e tij jetojnë në Zvicër. Për shkak të fëmijëve. Për shkak të nipërve. Dhe hiq më pak, për shkak të jetës që ata e kanë ndërtuar këtu. Bullakaj nuk e pëlqen fjalën stinor. Është kaq shprehje negative. “Është gjithashtu një sistem çnjerëzor”, thotë ai. Punëtorët e huaj u shfrytëzuan si fuqi e lirë punëtore dhe nuk janë integruar në shoqëri.

Arber Bullakaj viziton shkollën e mesme në St. Gallen. Se ai ndjek shkollën e mesme, duhet falënderuar qëndrueshmërisë së tij të përhershme. Mësuesit e shkollave fillore fillimisht e caktuan padrejtësisht në nivelin e dytë pas klasës së gjashtë dhe pas një viti në nivel më të lartë. Kohë pas kohe, djaloshi i ri e kupton që nxënësit e emigrantëve trajtohen ndryshe nga disa mësues, të jenë në një gjendje jo të favorshme. Kështu edhe në shkollën e mesme. Veçanërisht mbresëlënës është mësuesi për dizajn vizual. Nxënësit të ri Bullakaj, i bie në sy se një shok zviceran i klasës gjithmonë merr nota më të mira, se një shok klase me një sfond migrimi. Edhe pse Bullakaj mendon se të dy kanë një talent të ngjashëm grafik dhe artistik. “Ndërroni fotot tuaja dhe shpejt do të shohim nëse mësuesi do të klasifikojë në mënyrë të drejtë”, thotë Bullakaj spontanisht për dy shokët e tij të klasës. Pas një ore mësimi, dy nxënësit e realizojnë këshillën e Bullakajt dhe i ndërrojnë vizatimet me njëri-tjetrin. Një javë më vonë, konfirmohet dyshimi i Bullakajt: Me vizatimin e huaj, nxënësja zvicerane merr një notë të shkëlqyeshme. Nga ana tjetër, me punimin e zviceranes, nxënësi tjetër merr notë të pamjaftueshme.

“Veçanërisht drejtësia”, thotë Bullakaj, “është afër zemrës sime”. Së bashku me jetën, prindërit i dhanë këtë tipar. Kjo është e rëndësishme në të gjitha fushat e jetës. Dhe për këtë ai angazhohet edhe sot e kësaj dite. Kjo do të krijonte një bashkësi dhe kohezion me të. “Dhe ky është çelësi i suksesit”, thekson avokati politik shqiptar, i cili sot angazhohet për drejtat e shoqateve kulturore dhe njerëzit me një sfond të emigrantëve. Prandaj, shpjegon ai, kurrë nuk është i qetë kur bëhet fjalë për të drejtat e personave të tjerë. Më në fund, ai vendosi të zhytet në politikë. Ai donte të bënte një ndryshim me zërin dhe angazhimin e tij. Shkaktari për këtë vendim ishin parullat diskriminuese të SVP-së, për dëbim. Barazia për mundësi të barabarta në sistemin arsimor është një nga objektivat e tij politik. Sistemi arsimor zviceran është shumë i mirë. “Por ende duhet të zhvillohet”, është i bindur ai. Sepse edhe fëmijët nga familjet e pafavorizuara, duhet të kenë rast për të marrë një arsimim të shkëlqyeshëm.

Bullakaj krahason shoqërinë me një dhëmbëzor. “Në mënyrë që i gjithë sistemi të funksionojë, nevojitet secili dhëmb i vetëm – domethënë çdo person i vetëm”, thotë sipërmarrësi, i cili e themeloi kompaninë e tij në vitin 2011 me një partner. Dhe për këtë të mirë të përbashkët, Bullakaj dëshiron të angazhohet si këshilltar kombëtar në Bernë. Pamja e tij është e zhytur në mendime. Ai zgjedh fjalët me shumë kujdes dhe ato i shqipton në mënyrë të qetë. Kjo temë duket të jetë shumë e rëndësishme për të. Si i vlerëson gjasat e tij për t`u bërë këshilltar kombëtar? “Në të vërtetë shumë mirë”, përgjigjet Bullakaj, “sepse aq shumë njerëz më përkrahin, besoj që do të zgjidhem”. E gjithë familja e tij. Fqinjët. kolegët e partisë. Sipërmarrësit. Lista e komitetit të rekomandimeve është e gjatë. “Por për ta bërë atë punë, unë do të tregoj edhe shumë angazhim dhe do të jap maksimumin”, thotë Bullakaj.

Prizreni – qyteti i dytë më i madh në Kosovë: Në vitin 1986 lind Arbër Bullakaj. Ai rritet në një lagje të vogël të qytetit. Familja e tij zotëron një biznes të lulëzuar bujqësor. Me 100 dele, dhjetëra buaj. Një prodhim frutash. Një vreshtë. Shumë truall për tokë pjellore. Djaloshi rritet në mënyrë idilike dhe i afërt me natyrën. Fshatarët e njohin shumë mirë njëri-tjetrin. Njerëzit e ndihmojnë njëri-tjetrin. Sidomos gjatë korrjes, banorët ndihmojnë njëri-tjetrin. Këtu, solidariteti dhe dobia janë një përparësi kryesore. Sepse fshati ka një veçori të veçantë: Burrat dhe etërit familjarë kryesisht punojnë si të huaj jashtë vendit. Në Zvicër. Në Austri. Në Gjermani. E ngjashme është situata edhe me familjen Bullakaj. Gjatë kësaj kohe, djaloshi vazhdon të shikojë nënën e tij. Ai është mrekulluar me fuqinë dhe qëndrueshmërinë e saj. Ai e vlerëson punën e saj si një grua, nënë dhe punetore ne shtepi the bujqesi. Ai përpiqet ta mbështesë nënën e tij dhe me motrën e vet më të moshuar ndërmerr disa punë familjare.

“Vitet e para në Kosovë më kanë dhënë formë”, thotë sot Bullakaj, “si në mendimin tim ashtu edhe në veprim”. Kjo periudhë e ka bërë ashtu siç është sot. Për të, temat si solidariteti dhe drejtësia janë jashtëzakonisht të rëndësishme. “Sidomos ndaj pakicave”, shton politikani shqiptar. Fakti që nëna e tij, pothuajse e vetme i rriti atë dhe fëmijët e tjerë në vitet e para dhe gjithashtu punonte në fermat e mëdha, që në fëmijëri i tregoi atij se sa femrat janë të rëndësishme. Për bashkëshortët e tyre. Për fëmijët e tyre. Për një kompani. Për gjithë shoqërinë. Një nga arsyet pse Bullakaj angazhohet për të drejtat e grave. “Për mua është shumë e rëndësishme që shoqëria ta pranojë atë që bëjnë gratë”, thotë Bullakaj. Kjo është arsyeja përse ai gjatë këtij viti mori pjesë në grevën e grave më 14 qershor dhe me to doli në rrugë. Ai ka një bashkëshorte, një vajzë, një nënë dhe dy motra – “kjo është një arsye e mjaftueshme për t`u angazhuar që gratë të kenë të drejta të njëjta si burrat”.

Një politikë miqësore me familjen dhe fëmijët, Bullakaj e quan “problem thelbesor”, veçanërisht pasi fëmijët në shumë raste bëhen barrë financiare për shoqërinë zvicerane. “Kjo nuk guxon të ndodhë në një vend aq të pasur si Zvicra”, thotë sipërmarrësi dhe politikani shqiptar. Prandaj, ai është i angazhuar për këtë politikë.

Fëmijëria e Bullakaj në Kosovë: Djaloshi shikon nga dritarja e shtëpisë së prindërve të tij. Ai kujdeset për të atin e tij, i cili për disa javë erdhi nga Zvicra dhe merr pjesë në një protestë të asaj dite. Në vend kishte trazira politike.

Djaloshi nuk e di saktësisht se çfarë është duke ndodhur. Diçka ka ndryshuar në botën e tij idilike dhe të rehatshme. “Nuk është më sikur përpara”, i shkojnë mendime nëpër kokë. Njerëzit po dalin në rrugë për të demonstruar për më shumë të drejta. Djaloshi u step kur pa tanket e mëdha. Atë e rrëmbeu një pasiguri dhe frikë e madhe. Ai filloi t`i vëzhgojë të rriturit në mjedisin e tij. Si po sillen, çfarë thonë ata, çfarë bëjnë ata.

Arbëri aktualisht Wilin e quan si vendlindje të tij të dytë. “Zvicra nuk është më një vend i huaj për mua”, përpiqet t`i gjejë fjalët e duhura kandidati për Këshillit Kombëtar zviceran. Mbi të gjitha, ai vlerëson demokracinë, sigurinë dhe vazhdimësinë. “Sepse këto nuk janë aq të vetkuptueshme në të gjitha vendet”. Sigurisht, për të dhe familjen e tij në Zvicër nuk ishte gjithmonë e lehtë. Rezistenca, paragjykimi dhe neveria e kishin formësuar në ditët e tij të hershme. Kur ato një herë u thyen, zviceranët ai i vlerësoi si një popull i hapur. Kjo gjithashtu ndikon që Zvicra të zhvillohet më tej. “Zvicra e re”, e quan aktualisht Bullakaj. “Njerëzve që duan të jetojnë këtu, u jepet një shans i vërtetë në Zvicër”, është i bindur Arbëri, “pa marrë parasysh origjinën e tyre, fenë apo ngjyren e lekures”. Dhe për këtë, zëvendëskryetari i SP-së do të donte të vazhdonte të angazhohej edhe më tej. Një fjali që po e shoqëron Arbërin për vite të tëra. Me pak fjalë, mendimi i politikanit shqiptar shprehet në të. Është një citat i politikanit tĕ Athinës Perikliu, i cili kishte thënë diçka vendimtare mbi 2000 vite më parë: “Ai që nuk merr pjesë në çështjet e qytetit nuk është qytetar i qetë, por qytetar i keq”. Prandaj ai personalisht dëshiron të jetë “një qytetar sa më i mirë”.