Irani mund të shqyrtojë mundësinë e lejimit të anijeve të lundrojnë lirshëm nëpër anën omane të Ngushticës së Hormuzit pa rrezik sulmi, si pjesë e propozimeve që ka ofruar në negociatat me Shtetet e Bashkuara me kusht që të arrihet një marrëveshje për të parandaluar një konflikt të ri, tha një burim i informuar nga Teherani.
Lufta SHBA-Izrael me Iranin ka rezultuar në ndërprerjen më të madhe të furnizimeve globale me naftë dhe gaz për shkak të ndërprerjes së trafikut nga Irani përmes ngushticës, e cila trajton rreth 20% të rrjedhave botërore të naftës dhe gazit natyror të lëngshëm, shkruan Reuters.
Qindra cisterna dhe anije të tjera, si dhe 20,000 detarë, kanë mbetur të bllokuar brenda Gjirit që nga fillimi i luftës më 28 shkurt. Një armëpushim dyjavor hyri në fuqi më 8 prill dhe Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, tha të mërkurën se lufta ishte afër përfundimit, por kontrolli mbi Ngushticën e Hormuzit mbetet një çështje kyçe në negociata, transmeton Sinjali.
Burimi, i cili nuk pranoi të identifikohej për shkak të ndjeshmërisë së çështjes, tha se Irani mund të jetë i gatshëm t’i lejojë anijet të përdorin anën tjetër të ngushticës së ngushtë në ujërat e Omanit pa asnjë pengesë nga Teherani.
Burimi nuk tha nëse Irani do të pranonte gjithashtu të pastronte çdo minë që mund të ketë vendosur në atë pjesë të ujit, apo nëse të gjitha anijet madje edhe ato të lidhura me Izraelin do të lejoheshin të kalonin lirisht.
Por burimi shtoi se propozimi varej nga fakti nëse Uashingtoni ishte i përgatitur të përmbushte kërkesat e Teheranit, një kusht që ishte thelbësor për çdo përparim të mundshëm me Ngushticën e Hormuzit.
Shtëpia e Bardhë nuk iu përgjigj menjëherë një kërkese për koment. Ministria e Jashtme e Iranit nuk ishte menjëherë në dispozicion për të komentuar.
Një burim perëndimor i sigurisë tha se propozimi për të lejuar anijet të kalojnë pa pengesa nëpër ujërat e Omanit kishte qenë në proces shqyrtimi, megjithëse nuk ishte e qartë nëse kishte pasur ndonjë përgjigje nga Uashingtoni ende.
Ngushtica, një rrip uji vetëm 34 km i gjerë midis Iranit dhe Omanit, siguron kalimin nga Gjiri në Oqeanin Indian dhe është një rrugë kryesore për furnizimet me energji nga Lindja e Mesme dhe mallra të tjera jetësore, përfshirë plehrat.
Propozimi do të ishte hapi i parë i dukshëm nga Teherani për t’u tërhequr nga idetë më luftarake të qarkulluara në javët e fundit, të cilat përfshinin vendosjen e tarifave ndaj anijeve për kalimin nëpër rrugën ujore ndërkombëtare dhe vendosjen e sovranitetit në ngushticë të cilat shihen nga industria globale e transportit detar si hapa të njëanshëm të pashembullt në shkelje të konventave detare.
Vendet anëtare të takimit të agjencisë së Organizatës Ndërkombëtare Detare të OKB-së në Londër këtë javë kundërshtuan idenë e vendosjes së një takse nga Irani për anijet që përdorin ngushticën, të cilën IMO e ka quajtur “një precedent të rrezikshëm“.
Propozimi i Iranit do të ishte gjithashtu hapi i parë drejt rivendosjes së status quo-së për lundrimin nëpër ngushticë, i cili kishte qenë në fuqi për dekada të tëra pavarësisht konfiskimeve periodike nga Irani të anijeve që kalonin nëpër këtë rrugë ujore.
Një skemë e ashtuquajtur e ndarjes së trafikut në dy drejtime, e cila u miratua nga agjencia e anijeve të OKB-së në vitin 1968 me marrëveshjen e vendeve në rajon, krijoi sistemin aktual të itinerarit të anijeve që ndau korridoret e lundrimit përmes ujërave iraniane dhe omaniane.
SHBA-të vendosën një bllokadë ndaj anijeve të naftës që largoheshin nga portet iraniane të hënën dhe trafiku i gjerë i anijeve ka mbetur i heshtur që nga 28 shkurti.