Komisioni hetimor i OKB-së thotë se Izraeli ka kryer gjenocid në Gaza

Një komision hetimor i Kombeve të Bashkuara thotë se Izraeli ka kryer gjenocid kundër palestinezëve në Gaza.

Një raport i ri thotë se ka baza të arsyeshme për të arritur në përfundimin se katër nga pesë aktet gjenocidale të përcaktuara sipas ligjit ndërkombëtar janë kryer që nga fillimi i luftës me Hamasin në vitin 2023: vrasja e anëtarëve të një grupi, shkaktimi i dëmtimeve të rënda trupore dhe mendore, shkaktimi i qëllimshëm i kushteve të llogaritura për të shkatërruar grupin dhe parandalimi i lindjeve.

Ai citon deklaratat e udhëheqësve izraelitë dhe modelin e sjelljes nga forcat izraelite, si prova të qëllimit gjenocidal.

Ministria e Jashtme e Izraelit tha se kategorikisht e hodhi poshtë raportin, duke e denoncuar atë si “të shtrembëruar dhe të rremë”.

Një zëdhënës akuzoi tre ekspertët në komision se shërbejnë si “përfaqësues të Hamasit” dhe mbështeten “tërësisht në gënjeshtrat e Hamasit, të shpëlarë dhe të përsëritura nga të tjerët” që “tashmë ishin hedhur poshtë plotësisht”.

“Në kontrast të plotë me gënjeshtrat në raport, Hamasi është partia që tentoi gjenocid në Izrael – duke vrarë 1,200 njerëz, duke përdhunuar gra, duke djegur familje të gjalla dhe duke deklaruar hapur qëllimin e saj për të vrarë çdo hebre”, shtuan ata.

Ushtria izraelite nisi një fushatë në Gaza në përgjigje të sulmit të paprecedentë të udhëhequr nga Hamasi në Izraelin jugor më 7 tetor 2023, në të cilin u vranë rreth 1,200 njerëz dhe 251 u morën peng.

Të paktën 64 mijë e 905 njerëz janë vrarë në sulmet izraelite në Gaza që atëherë, sipas ministrisë së shëndetësisë të territorit të drejtuar nga Hamasi.

Shumica e popullsisë është zhvendosur gjithashtu vazhdimisht; më shumë se 90% e shtëpive vlerësohet të jenë dëmtuar ose shkatërruar; sistemet e kujdesit shëndetësor, ujit, kanalizimeve dhe higjienës janë shembur; dhe ekspertët e sigurisë ushqimore të mbështetur nga OKB-ja kanë shpallur zi buke në Qytetin e Gazës.

Komisioni i Pavarur Ndërkombëtar i Hetimit mbi Territorin e Pushtuar Palestinez u krijua nga Këshilli i OKB-së për të Drejtat e Njeriut në vitin 2021 për të hetuar të gjitha shkeljet e dyshuara të ligjit ndërkombëtar humanitar dhe të të drejtave të njeriut.

Paneli i ekspertëve prej tre anëtarësh kryesohet nga Navi Pillay, një ish-shef i të drejtave të njeriut i OKB-së nga Afrika e Jugut, i cili ishte president i gjykatës ndërkombëtare për gjenocidin e Ruandës.

Raporti i fundit i komisionit pretendon se autoritetet izraelite dhe forcat izraelite kanë kryer katër nga pesë aktet e gjenocidit të përcaktuara sipas Konventës së Gjenocidit të vitit 1948 kundër një grupi kombëtar, etnik, racor ose fetar – në këtë rast, palestinezëve në Gaza:

Vrasja e anëtarëve të grupit përmes sulmeve ndaj objekteve të mbrojtura; synimi i civilëve dhe personave të tjerë të mbrojtur; dhe shkaktimi i qëllimshëm i kushteve që shkaktojnë vdekje

Shkaktimi i dëmtimeve të rënda trupore ose mendore ndaj anëtarëve të grupit përmes sulmeve të drejtpërdrejta ndaj civilëve dhe objekteve të mbrojtura; keqtrajtimi i rëndë i të paraburgosurve; zhvendosje e detyruar; dhe shkatërrim mjedisor.

Shkaktimi i qëllimshëm i kushteve të jetesës të llogaritura për të sjellë shkatërrimin e grupit tërësisht ose pjesërisht përmes shkatërrimit të strukturave dhe tokës thelbësore për palestinezët; shkatërrimit dhe mohimit të aksesit në shërbime mjekësore; zhvendosjes së detyruar; bllokimit të ndihmës thelbësore, ujit, energjisë elektrike dhe karburantit që të arrijnë te palestinezët; dhunës riprodhuese; dhe kushteve specifike që ndikojnë te fëmijët.

Vendosja e masave që synojnë parandalimin e lindjeve përmes sulmit të dhjetorit 2023 në klinikën më të madhe të fertilitetit në Gaza, i cili thuhet se shkatërroi rreth 4,000 embrione dhe 1,000 mostra sperme dhe vezë të pafertilizuara.

Për të përmbushur përkufizimin ligjor të gjenocidit sipas Konventës së Gjenocidit, duhet gjithashtu të vërtetohet se autori ka kryer ndonjë nga këto akte me qëllim specifik për të shkatërruar grupin tërësisht ose pjesërisht.

Komisioni thotë se ka analizuar deklaratat e bëra nga udhëheqësit izraelitë dhe pretendon se Presidenti Isaac Herzog, Kryeministri Benjamin Netanyahu dhe ish-Ministri i Mbrojtjes Yoav Gallant kanë “nxitur kryerjen e gjenocidit”.

Ai gjithashtu pohon se “qëllimi gjenocidal ishte i vetmi përfundim i arsyeshëm” që mund të nxirrej nga modeli i sjelljes së autoriteteve dhe forcave të sigurisë izraelite në Gaza.

Komisioni thotë se modeli i sjelljes përfshin vrasjen me dashje dhe dëmtimin serioz të një numri të paparë palestinezësh që përdorin municione të rënda; sulme sistematike dhe të përhapura në vendet fetare, kulturore dhe arsimore; dhe vendosjen e një rrethimi në Gaza dhe vdekjen e popullsisë së saj nga uria.

Qeveria e Izraelit këmbëngul se përpjekjet e saj drejtohen vetëm në çmontimin e aftësive të Hamasit dhe jo në popullin e Gazës. Ai thotë Forcat e saj veprojnë në përputhje me ligjin ndërkombëtar dhe marrin të gjitha masat e mundshme për të zbutur dëmin ndaj civilëve.

“Që më 7 tetor 2023, Kryeministri Netanyahu u zotua të shkaktojë… ‘hakmarrje të fuqishme’ në ‘të gjitha vendet ku është vendosur, fshehur dhe vepron Hamasi, në atë qytet të lig, ne do t’i kthejmë në rrënoja’”, tha Pillay në një intervistë me BBC.

“Përdorimi i tij i frazës ‘qytet i lig’ në të njëjtën deklaratë nënkuptonte se ai e shihte të gjithë qytetin e Gazës [Gaza City] si përgjegjës dhe një objektiv për hakmarrje. Dhe ai u tha palestinezëve të ‘largoheshin tani sepse ne do të vepronim me forcë kudo’”.

Ajo shtoi: “Na u deshën dy vjet për të mbledhur të gjitha veprimet dhe për të bërë gjetje faktike, për të verifikuar nëse kjo kishte ndodhur… Vetëm faktet do t’ju drejtojnë. Dhe ju mund ta vendosni atë nën Konventën e Gjenocidit vetëm nëse ato akte janë kryer me këtë qëllim”.

Komisioni thotë se veprimet e udhëheqësve politikë dhe ushtarakë izraelitë i atribuohen Shtetit të Izraelit dhe se shteti për këtë arsye “mban përgjegjësi për dështimin për të parandaluar gjenocidin, kryerjen e gjenocidit dhe dështimin për të ndëshkuar gjenocidin”.

Ai gjithashtu paralajmëron se të gjitha vendet e tjera kanë një detyrim të menjëhershëm sipas Konventës së Gjenocidit për të “parandaluar dhe ndëshkuar krimin e gjenocidit”, duke përdorur të gjitha masat në dispozicion të tyre. Nëse nuk e bëjnë këtë, thotë ai, ata mund të jenë bashkëpunëtorë.

“Ne nuk kemi shkuar aq larg sa të emërojmë palët si bashkëpunëtorë ose si bashkëpunëtorë në gjenocid. Por kjo është… puna e vazhdueshme e këtij komisioni. Ata do të arrijnë atje”, tha Pillay.

Një numër organizatash ndërkombëtare dhe izraelite për të drejtat e njeriut, ekspertë të pavarur të OKB-së dhe studiues kanë akuzuar gjithashtu Izraelin për gjenocid kundër palestinezëve në Gaza.

Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë (GJND) ndërkohë po dëgjon një çështje të ngritur nga Afrika e Jugut që akuzon forcat izraelite për gjenocid.

Marrë nga BBC, përshtatur për Albanian Post