Persiatje filozofike

Eshte e vertete se e kunderta e te bukures nuk eshte e shemtuara por genjeshtra dhe a dini perse ? Sepse sot nepermjet operacioneve gjithsecili mund te behet i bukur por trishtimi vjene pikerishte ne momentin kur ballfaqohesh me te verteten ,kur sheh se bukuria nuk qendron aty por tek origjinaliteti. Ne jetojm në një epokë ku nevojat e vetme janë gjërat e panevojshme.
Një nga gabimet më të mëdha në filozofinë moderne është ndarja mes tri vlerave më të mëdha: e vërteta, e mira dhe e bukura. Kjo ka sjellë kaos etik, kulturor e shpirtëror
Mund te thuhet se njëra udhëzon drejt tjetrës.,bashkë, ato e ushqejnë shpirtin, e forcojnë mendjen dhe e ndriçojnë jetën. E vërteta nuk është gjithmonë e bukur, por ama etja për të është. Njeriu mendje lartë më shumë duhet të brengoset për të vërtetën se sa për atë se çfarë mendojn të tjerët. E vërteta, është diçka e bukur dhe e tmerrshme dhe duhet të trajtohet me shumë vëmendje”.

Çfare eshte e bukura? | A është dashuria, siç e koncepton Platoni, një gjendje e përhershme e mungesës, apo është një gjendje e ndërmjetme mes padijes dhe dijes, mes vdekshmërisë dhe pavdekësisë. Edhe pse sot e bukura mund të duket një çështje krejtësisht subjektive, ekziston një traditë e thellë historike që e lidh të bukurën me të mirën. Për filozofin e shekullit IV p.e.s., Platonin, për shembull, e bukura, e vërteta dhe mirësia ishin thelbësore për ta bërë jetën të denjë për t’u jetuar. Për të kuptuar këtë këndvështrim të lartë dhe gjithëpërfshirës mbi të bukurën, duhet të vlerësojmë kontrastin mes dy qasjeve në botën e lashtë: dashurisë për lavdinë dhe dashurisë për të bukurën. Le të shqyrtojmë më parë konceptin e së bukurës në Greqinë e lashtë dhe më pas të shohim nëse ai qëndron ende në kohët moderne.
Diotima na mëson se, fillimisht, ne duhet të vlerësojmë bukuritë e veçanta, si p.sh. një trup të bukur. Më pas, ne zhvillojmë një vëmendje më të gjerë për të dashur bukuri më të mëdha dhe më universale. Kur dashurojmë një burrë apo një grua, kuptojmë se si burrat ashtu edhe gratë janë të denjë për dashuri. Është e rëndësishme të kuptohet se ky është një proces zhvillimi, një ngjitje nga e veçanta tek e përgjithshmja.

Dëshira, sipas Platonit, nuk është thjesht një mungesë apo nevojë e rastësishme, por një shtysë e thellë drejt së mirës dhe së bukurës. Në “Simpoziumin”, përmes fjalëve të Diotimës, Platoni e përshkruan dashurinë (Erosin) si një forcë lëvizëse që e çon shpirtin nga një gjendje e paplotësuar drejt një njohjeje më të lartë. Kjo njohje nuk është vetëm një përjetim estetik, por një proces filozofik që e ngrit individin përtej të përkohshmes dhe trupësores.
Nëse Homeri dhe tradita epike greke e paraqesin dëshirën si një instinkt për lavdi dhe mbijetesë nëpërmjet veprave heroike, Platoni e zhvendos atë drejt një sfere më të lartë: kërkimit të dijes dhe së vërtetës. Dashuria për trupin, për shpirtin, për dijen dhe përfundimisht për vetë të bukurën absolute është një udhëtim gradual që çliron njeriun nga robëria e së përkohshmes. Për Platonin, dëshira e mirëorientuar është një formë e shenjtë e tërheqjes drejt së përkryerës.
Kjo ide e dëshirës si një udhëtim i brendshëm drejt përmirësimit të vetvetes është thelbësore jo vetëm në filozofinë platonike, por edhe në konceptin modern të zhvillimit personal. Në këtë kontekst, çfarë mendon ti për mënyrën se si dëshira mund të drejtohet drejt një përmbushjeje më të lartë në jetën e përditshme?
Kjo ide platonike e Erosit si një forcë e pangopshme, e cila gjithnjë kërkon dhe aspiron drejt së bukurës dhe së mirës, është thelbësore në filozofinë e dashurisë dhe të dijes. Erosi nuk është thjesht një pasion kalimtar apo një ndjenjë e sipërfaqshme; ai është një shtysë ekzistenciale që na shtyn të dalim përtej vetes, të kërkojmë plotësimin në diçka më të lartë, qoftë kjo bukuria trupore, mendore apo hyjnore.

Në këtë kontekst, Platon e sheh dashurinë si një udhëtim shpirtëror dhe intelektual, një lëvizje nga e pjesshmja te e plota, nga e përkohshmja te e përjetshmja. Erosi, si biri i Penias dhe Porosit, mishëron këtë paradoks: ai është gjithnjë i uritur, i varfër, në kërkim, por njëkohësisht plot energji, zgjuarsi dhe shkathtësi për të arritur atë që dëshiron. Dashuria, në këtë këndvështrim, nuk është thjesht një ndjenjë romantike, por një mjet për vetë-transformim dhe për të kapur diçka më të lartë se vetja.
Kjo na çon në një pyetje thelbësore: A është dashuria, siç e koncepton Platoni, një gjendje e përhershme e mungesës, apo është një gjendje e ndërmjetme mes padijes dhe dijes, mes vdekshmërisë dhe pavdekësisë? Kjo dilemë ka frymëzuar mendimtarë dhe filozofë ndër shekuj, duke i dhënë dashurisë një dimension që shkon përtej ndjesive individuale dhe hyn në fushën e dijes dhe të virtytit.