Shtetet e Bashkuara dhe Venezuela: Ngërçi Gjeopolitik i Energjisë dhe Rezervave të Naftës

Prof.dr.Muhamet Racaj
Universiteti”Nënë Tereza”,Shkup

Shtetet e Bashkuara dhe Venezuela janë dy aktorë kyç në industrinë globale të naftës, por rrethanat e tyre janë thellësisht të ndryshme. SHBA-ja disponon një sasi të konsiderueshme rezervash të provuara të naftës, duke krijuar një siguri energjetike të fortë dhe një avantazh strategjik. Nga ana tjetër, Venezuela posedon rezervat më të mëdha të provuara të naftës në botë, por ka qenë në gjendje të shfrytëzojë vetëm pjesërisht këtë pasuri, për shkak të menaxhimit të dobët ekonomik, mungesës së investimeve, problemeve infrastrukturore dhe sanksioneve ndërkombëtare që e kanë kufizuar prodhimin dhe eksporte t e saj.
Në fillim të vitit 2026, tensionet midis SHBA-së dhe Venezuelës u shkallëzuan në një krizë të re gjeopolitike. Më 3 janar 2026, forcat amerikane kryen një operacion ushtarak në Venezuelë, të koduar Operation Absolute Resolve, gjatë së cilit u kap presidenti Venezuelës, Nicolás Maduro, së bashku me gruan e tij Cilia Flores, dhe u transferuan në New York për t’u përballur me akuza federale amerikane. Ky veprim i jashtëzakonshëm ka shkaktuar një qëndrim të fortë kundërshtues nga Caracas, e cila e ka quajtur këtë operacion shkelje të drejtës ndërkombëtare dhe sovranitetit shtetëror.
Për më tepër, Shtetet e Bashkuara kanë ndërmarrë hapa për të ekzertuar ndikim mbi infrastrukturën e naftës së Venezuelës, duke përfshirë edhe interceptimin dhe sekuestrimin e tankerëve të lidhur me naftën Venezueliane dhe interesa të përbashkëta me Rusinë dhe Iranin. Këto lëvizje kanë intensifikuar konfliktin dhe kanë trazuar jo vetëm politikën rajonale, por edhe tregjet globale të energjisë.
Këto ngjarje nënvizojnë se rezervat e naftës nuk janë vetëm aset ekonomik, por edhe mjet ndikimi gjeopolitik. SHBA-ja mbështetet në burimet e saj energjetike për sigurinë kombëtare dhe influencë ndërkombëtare, ndërsa rezervat e mëdha të Venezuelës e bëjnë vendin një pikë fokale në llogaritjet strategjike globale. Konflikti aktual reflekton një luftë më të gjerë për kontrollin e burimeve të energjisë, sovranitetin dhe fuqinë rajonale, teksa aktorë të fuqishëm globalë përpiqen të rivendosin ose zgjerojnë ndikimin e tyre në një epokë të re të rivaliteteve strategjike.
Situata gjithashtu tregon dobësitë e ekonomive të varura nga energjia dhe ndikimin e politikave të jashtme në përdorimin e burimeve natyrore. Ndërsa SHBA-ja shijon një model relativisht të qëndrueshëm të menaxhimit të burimeve, kapacitetet e Venezuelës mbeten të kufizuara nga sfida të brendshme dhe ndërkombëtare, duke e bërë vendin më të ndjeshëm ndaj presioneve të fuqive të jashtme. Kjo nënvizon se fuqia e një komoditeti si nafta vazhdon të formësojë politikën globale, bërë një element kyç të marrëdhënieve ndërkombëtare në shekullin XXI.