Strukturat e tyre qëndrojnë në këmbë për më shumë se 1 500 vite, por tani sekreti i betonit të qëndrueshëm detar romak është zbuluar.
Receta romake nuk është shumë e ndërlikuar; një përzierje e hirit vullkanik, gëlqere (oksidi i kalciumit), uji i detit dhe grumbuj të shkëmbit vullkanik. Të bashkuara, ato kanë mbajtur nën “kontroll” përrenj dhe limane.
Për më tepër, në kontrast me strukturat moderne, të cilat prishen me kalimin e kohës, strukturat e lashta vetëm sa janë bërë më të forta.
Shkencëtarët thonë se kjo është rezultat i reagimit të ujit të detit me materialin vullkanik.
“Ata ishin njerëz shumë inteligjentë”, tha Marie Jackson, një gjeolog në Universitetin e Utah dhe bashkautor i një studimi për strukturat romake.
Siç vërejnë autorët, romakët ishin të vetëdijshëm për vetitë e betonit të tyre buzë detit, i cili është pa dëmtuar nga valët dhe bëhet çdo herë e më i fortë.
Jackson dhe kolegët analizuan bërthama konkrete nga skelat romake.
Puna e mëparshme kishte zbuluar grimcat e gëlqeres brenda bërthamave që çuditërisht përmbante mineral tobermorite alumini – një substancë e rrallë që është e vështirë për t’u krijuar.
Comments are closed.